Poni?ej fragmenty publikacji  wydanej przez Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Nowej Huty ze ?rodków Gminy Kraków.

Wybudowanie po 1950 roku Nowej Huty odci??o dla turystyki ca?y region na wschód od Krakowa. Magnesem przyci?gaj?cym ludzi do tych okolic by?a Dolina D?ubni- wysuni?ta najbardziej na wschód z dolinek podkrakowskich. Na ca?ej jej d?ugo?ci, od Jangrotu w gminie Trzyci?? a? do uj?cia obok klasztoru w Mogile, stale spotykamy zabytki ze wszelkich epok oraz unikatowe zespo?y przyrodnicze.

Ca?y teren Doliny D?ubni powy?ej granic dzisiejszej Nowej Huty wchodzi w sk?ad licz?cego 7000 hektarów Parku Krajobrazowego. Pomys?odawc? i inicjatorem zak?adania takich parków by? prof. Zygmunt Novak - twórca tzw. krakowskiej szko?y krajobrazu. Zasiedlenie Doliny D?ubni si?ga V tysi?clecia p.n.e. Archeolodzy znale?li tu ?lady licznych prehistorycznych osiedli, na czele z unikaln? du?? osad? obronn? z epoki br?zu na Babiej Górze ko?o Iwanowic. Z czasów pó?niejszych pochodz? dwie wczesno?redniowieczne osady w Damicach i Zagórowej, datowane na VIII-XI w. Wi?zane s? one z tzw. pa?stwem Wi?lan. Damice to prawdziwy kolos- 7 hektarów otoczonych podwójnym wa?em. Ich resztki maj? jeszcze dzi? po 3 metry wysoko?ci.

(...) Ju? w 1389 roku istnia?a w Mogile huta o?owiu, która dostarcza?a materia?u na pokrycie dachów, a zapewne, w ramach produkcji ubocznej, i troch? srebra, którym zwykle s? zanieczyszczone galeny olkuskie. Ale prawdziwie sensacyjna budowla powsta?a tu dopiero w 1468 roku. Wtedy bowiem rozpocz??a tutaj dzia?alno?? s?ynna huta pochodz?cego z Lewoczy Jana Turzona, w której sajgrowano czarn? mied? z Ba?skiej Bystrzycy, oddzielaj?c od niej srebro. Potrafiono to robi? tylko w dwóch miejscach w Europie - w Wenecji i w?a?nie w Krakowie.

(...) w 1947 roku ludzie wystawili (...) okaza??, drewnian?, kaplic? w Lasku Mogilskim, w pobli?u klasztoru. Jej budowniczym by? cie?la Jan Figlarz z ??gu, za? inicjatorem budowy Tadeusz Lamot z Krakowa. 24 sierpnia 1947 przeniesiono tu kopi? cudownego obrazu Matki Boskiej Cz?stochowskiej, który mo?na obejrze? podczas nielicznych mszy w tym ko?ciele.

Dok?adnie w tym samym roku zapad?a decyzja o budowie na polach pomi?dzy Mogi?? i Pleszowem ogromnej, obliczonej na 1,5 mln ton stali rocznie, huty. Ale to ju? opowie?? na inn? okazj?.

Fragmenty publikacji Macieja Mieziana "Nie od razu Now? Hut? zbudowano"


Ca?o?? do pobrania tutaj.